Трамп Ирандағы наразылық акцияларын бүлікке итермелеу үшін Геббельсті пайдаланды
Pars Today – Трамп бастаған Иран жауларының алдыңғы шебі Геббельстің әдістерін қолдана отырып, Иранның наразылық акцияларын қалалық соғысқа айналдыруға тырысты.
ParsToday хабарлауынша, Америка сайлау жүйесінің реформаторлардың бірі Фред Вертхаймер Democracy 21 веб-сайтындағы мақаласында Трамптың мақсаттарына жету әдістері туралы былай деп жазды: «Мен Дональд Трамптың Джозеф Геббельсті оқығанын әлде оқымағанын білмеймін, бірақ, сөзсіз, ол Геббельстің әдістерін қолданады».
Геббельс 1933-1945 жылдар аралығында Германияның үгіт-насихат министрі болды. Ол «үлкен өтірік» терминін ойлап тапқан деп есептеледі, ол: «егер сіз өтірікті үлкейтіп айтып, оны қайталай берсеңіз, адамдар ақырында оған сенеді» дегенді білдіреді. Вертхаймер өтірік айтуды қолдануды Трамптың саясат әлеміндегі қазіргі әдісі емес, 1980 жылдан бері, тіпті байлық жинау және мәртебесін көтеру үшін қолданып келе жатқан тұрақты әдісі деп санайды.
Тек жеке мақсаттар мен ішкі саясатта ғана емес, сонымен қатар бүгінде сыртқы саясатта да Геббельс әдістері Трамптың мақсаттарына жетудің тұрақты әдісіне айналды. Венесуэла жағдайында ол есірткі саудасымен күресу туралы мәлімдемелерді қайталау арқылы ішкі күштер мен БАҚ-ты өзіне қаратты. Ирандағы наразылықтар кезінде Ислам Республикасының қарсыластары Израиль мен Американың қолдауымен және Трамптың жеке басқаруымен басынан бастап геббельстік әдістерді қолдана бастады. Төменде Ирандағы наразылықтарды соғыс пен бүлікке айналдыру үшін қолданылған кейбір әдістер келтірілген. Бұл әдістердің кейбірін барлық майдандар бір уақытта қолданды, ал кейбір әдістерді тек бір топ қолданды.
1) Үлкен өтірік
Адамдарды «мұндай нәрсе жалған болуы мүмкін емес» деп ойлату үшін өте үлкен өтірік айтылады; Ирандағы наразылықтар бейбіт және ешқандай зорлық-зомбылықсыз басталды. Бірақ наразылық акцияларының басынан бастап, олар әлі зорлық-зомбылыққа айналмаған және көшелерге тәртіп сақшылары шықпаған кезден BBC, International және America Voice сияқты БАҚ Ирандағы өлім санының көптігі туралы жаңалықтар жариялай бастады. Тіпті бүгін де осы БАҚ-тардың кейбіреулері Иранда қаза тапқан 20 000 адамның санын айтады! Шын мәнінде, бұл кезеңде қолданылған негізгі әдіс: «қарулы террористердің қырып-жою жобасын, содан кейін өлгендердің саның 20 000 адамға дейін өте үлкен сандармен асыра көбейтіп көрсету жобаны пайдалану», сондықтан ешкім бұл санға күмәндануға батылы бармайды.
2) Үздіксіз қайталау және әртүрлі қайталау
Оқырмандардың санасында бекітілу үшін хабарлама қайта-қайта қайталанады. Бұл әдіс Трамптың жеке сценарийі және әртүрлі БАҚ-тарда оны қайталаумен іске асырылады. Наразылық акцияларының басынан бастап Трамп Иранның наразылық білдірушілерге оқ атпауы керек деген тұжырыммен келді! «Наразылық білдірушілерге оқ ату» деген сөз тіркесі оқырмандардың санасында бекітілуі керек нәрселердің бірі болды. Трамп оны ауызша да, жазбаша да бірнеше рет қайталағаннан кейін, ол негізгі сөзге айналды. БАҚ бұл қауіпке әр мүмкіндікте сілтеме жасады, сөйтіп «наразылық білдірушілерге оқ ату» деген сөз тіркес қайтала берді. Осылайша, адамдар наразылық білдірушілерге оқ ату сценарийін және американдық әскерилердің кіруін күтті.
3) Жауды ойлап табу
Қорқыныш тудыру, ішкі бірлікті бұзу және әрекеттерді ақтау үшін «қауіпті басқаны» ойлап табу. Реза Пехлевидің үндеуінен кейін наразылық білдірушілердің арасына қарулы террористердің кіруімен, астана мен ірі қалалардағы наразылықтар 8 қаңтарда кенеттен далалық соғысқа айналды. Жолындағы кез келген нәрсені өртеп, қолға түскендерді өлтіру көшеге шыққан адамның бәрін және барлығын егер ол өлтірмесе, оны өлтірілетін өзінің жауы деп санайтынын көрсетті.
4) Жасанды келісім құру
«Мұны бәрі біледі» немесе «көпшілік бізбен бірге» деген меңзеу; ирандық наразылық білдірушілер арасындағы қарулы террористерді басқару және олардың айқын басшылығы мен операциялық кодын беруі Иранның тақтан тайдырылған шахының ұлының көмегімен жасалды. Батыс және араб БАҚ-тарының шабуылынан басқа, жаһандық қолдау көрсету шараларының қатарында Англия мен Франция сияқты бірнеше танымал елдердегі Иран елшіліктерінде Иран Ислам Республикасының туын құлатылған режимнің туымен символикалық түрде ауыстыру болды. Олардың мақсаты басқа елдер де Иран жүйесінің құлауы қабылдағанын және өздерін көпшілікте екен деп көрсету еді.
5) Өздерін құрбан ретінде көрсету
Басқалардың оларға деген жанашырлығые тудыру және әрекеттерін заңдастыру үшін өздерін құрбан ретінде көрсету. Пехлеви күштері «Пехлеви диктатурасын құлату 1979 жылы Иран халқының қателігі болды, ал бүгін халық бұл қателікті түсінді!» деген тақырыпта эмоционалды бейнероликтер түсірді. Осылайша, экономикалық мәселелер үшін басталған наразылықтар Пехлевиді революцияның құрбаны ретінде көрсетумен ұсынылды. Ұрандар сонымен қатар Иран халқы қуып жіберген шах отбасының олардан тартып алынған билікті және халықтың тапталған құқықтарын қайтарып алу үшін жылдар бойы күресіп келе жатқандай жасалған. Бұл бейнероликтер әртүрлі тілдерге аударылып, батыс жақтастары, әсіресе әлеуметтік желілер арқылы бүкіл әлемге таратылды.
